ศูนย์กลางข้อมูลสารสนเทศด้านคุณธรรม

1.09 ล้านคน

อสม. อาสาสมัครสาธารณสุข

↑ +5% จากปี 2560 กสธ. 2568

74,000+

ชุมชน/หมู่บ้านทั่วประเทศ 76 จังหวัด

20.0%

ผู้สูงอายุ 60+ ปี 2566

สังคมสูงวัยสมบูรณ์ NSO 2568

49.6%

มีส่วนร่วมภาครัฐออนไลน์

สดช. Digital Outlook ต้องพัฒนา

📌 แหล่งข้อมูลหลัก: NSO เครื่องชี้ภาวะสังคม พ.ศ. 2568 (ฉบับที่ 13) กันยายน 2568

สำนักงานสถิติแห่งชาติ (NSO) เผยแพร่ รายงานเครื่องชี้ภาวะสังคม 2568 (ฉบับที่ 13) ครอบคลุมตัวชี้วัด 7 สาขา: ประชากรและเคหะ, แรงงาน, การศึกษา, สุขภาพ, สวัสดิการสังคม, ชายหญิง และสังคมอื่นๆ (ครอบคลุมการมีส่วนร่วม ชุมชน จิตอาสา และกิจกรรมทางวัฒนธรรม) นำไปใช้ในแผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ฉบับที่ 13 (2566 - 2570) | www.nso.go.th

การมีส่วนร่วมของประชาชนในกิจกรรมชุมชน

คือตัวชี้วัดหลักของ "จิตสาธารณะ" ในมิติที่ 4 ข้อมูลล่าสุดจาก NSO เครื่องชี้ภาวะสังคม 2568, สภาพัฒน์ Q4/2567 และ SET Social Impact GYM ปีที่ 8 (2567) ชี้ว่าไทยมีต้นทุนทางสังคมสูง แต่ รูปแบบการมีส่วนร่วมกำลังเปลี่ยนผ่าน ท่ามกลางสังคมสูงวัย ชีวิตเมือง และช่องทางดิจิทัลที่ยังต้องพัฒน

55.5%

เด็ก-เยาวชนมีพฤติกรรมคุณธรรมระดับมากที่สุด NSO/ป.ป.ช. สำรวจวัฒนธรรมค่านิยมสุจริต 2566

กลุ่มตัวอย่าง 46,600 ราย เยาวชนอายุน้อยมีคะแนนสูงกว่า วัยแรงงาน สะท้อนฐานทุนมนุษย์ที่แข็งแกร่ง

7,791

สภาองค์กรชุมชนทั่วประเทศ

ครอบคลุม 77 จังหวัด — สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ปี 2567 เป็นกลไกการมีส่วนร่วมระดับพื้นที่ที่เพิ่มขึ้น อย่างต่อเนื่อง

49.6%

มีส่วนร่วมภาครัฐออนไลน์

สดช. Thailand Digital Outlook (ปี 2567) — ต่ำกว่าการศึกษาออนไลน์ (71.1%) ถึง 21 จุด สะท้อนช่องว่างการมีส่วนร่วมเชิงนโยบายดิจิทัล

ปีที่ 8

SET Social Impact GYM 2024

ตลาดหลักทรัพย์ฯ ร่วมกับ maiA พัฒนาทักษะ SE ต่อเนื่องผ่าน Coaching & Mentoring โดยผู้บริหารเป็นโค้ชจิตอาสา (ThaiPublica สิงหาคม 2567)

เครือข่าย/กิจกรรม	ขนาดและสถานะ	แนวโน้ม
อสม. อาสาสมัครสาธารณสุข	1,090,000 คน — กระทรวงสาธารณสุข ปี 2568 ↑ +5% จากปี 2560	↑ เติบโต
หมู่บ้าน/ชุมชนทั่วประเทศ	74,000+ แห่ง ครอบคลุม 76 จังหวัด — กรม พช. 2567	→ คงที่
กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง	79,556 กองทุน ครอบคลุม 13 ล้านครัวเรือน — สกว. 2567	→ คงที่
สภาองค์กรชุมชน (พอช.)	7,791 สภา ใน 77 จังหวัด — พอช. 2567	↑ เพิ่มขึ้น
SET Social Impact GYM / SE	SET Social Impact GYM ปีที่ 8 (2567) + Social Business Matching Day #1 — ตลาดหลักทรัพย์ฯ	↑ ขยายตัว
มีส่วนร่วมภาครัฐออนไลน์	49.6% ของผู้ใช้อินเทอร์เน็ต — สดช. Digital Outlook	↑ ช้า

ปี
2560
2567 ✦
2568 ★
2573 (คาด)
2583 (คาด)

สัดส่วนผู้สูงอายุ 60+ (NSO)
16.5%
20.0% — สังคมสูงวัยสมบูรณ์
22.5%
~24.6%
~30%+

จำนวน
~11.6 ล้าน
14.03 ล้าน
14.85 ล้าน
~17 ล้าน
~21 ล้าน

นัยต่อการมีส่วนร่วม
เริ่มกดดัน อสม.
อสม. ขยายไม่ทัน
อสม. ตึงตัว
ต้องปฏิรูปโครงสร้าง
วิกฤตหากไม่เตรียม

* ที่มา: NSO เครื่องชี้ภาวะสังคม 2568 | ★ กรมการปกครอง มี.ค. 2568 | UN Population Projections

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) เดินหน้า SET Social Impact GYM ต่อเนื่องเป็นปีที่ 8 (2567) ร่วมกับ maiA พัฒนาทักษะผู้ประกอบการเพื่อสังคม (SE) ผ่าน Coaching & Mentoring โดยผู้บริหารระดับสูงเป็นโค้ชจิตอาสา โดยมุ่งเชื่อม SE กับภาคเอกชนเพื่อสร้างผลลัพธ์ทางสังคม เป็นรูปธรรม (ThaiPublica, สิงหาคม 2567) นอกจากนี้ SET ยังจัด Social Business Matching Day: The Impact Opportunity #1 เชื่อมบริษัทจดทะเบียนกับ SE เพื่อ Business Co-Creation พร้อมพัฒนา ESG Ecosystem รวมถึง Carbon Calculator ที่เปิดให้บริษัท 20 รายใช้ในปี 2567 และจะขยายสาธารณะในปี 2568 สะท้อนการมีส่วนร่วมภาคธุรกิจต่อชุมชนและสังคมที่วัดผลได้

▸ ช่องว่าง อสม. vs สังคมสูงวัย: อสม. เพิ่มเพียง +5% ใน 8 ปี แต่ผู้สูงอายุเพิ่ม +21% — ช่องว่าง บริการชุมชนขยายตัว และ อสม. เองก็กำลังสูงวัยขึ้น ▸ ความโดดเดี่ยวทางสังคม: สภาพัฒน์ Q4/2567 รายงานผู้ป่วยซึมเศร้า 428,534 ราย — เป็นสัญญาณการสูญเสียพันธะ สัมพันธ์ชุมชน ▸ การมีส่วนร่วมดิจิทัลยังต่ำ: 49.6% ต่ำกว่ากิจกรรมดิจิทัลอื่น 15–21 จุด — ต้องการนโยบาย e-Participation ที่เป็นรูปธรรม Mobile-first ▸ คนรุ่นใหม่ว่างงาน: บัณฑิตจบใหม่ 1.8 แสนคน ว่างงาน (Q4/2567) — มีทักษะดิจิทัลแต่ยังไม่ถูก ดึงเข้าเครือข่าย SE ▸ NSO ขาดข้อมูลรายปี: สำรวจสภาวะทางสังคมฯ ทุก 2 ปี — ต้องพัฒนา Real-time Dashboard ชุมชนเพื่อติดตาม ทันท่วงที

สถานการณ์	เงื่อนไขสำคัญ	ผลลัพธ์	ผลต่อสังคมไทย
A — เติบโต	ลงทุน Active Ageing Volunteer, e-Participation, ขยาย SET SE Model	เพิ่ม 15–20%	ชุมชนเข้มแข็ง ลดโดดเดี่ยว ลดซึมเศร้า
B — คงเดิม	นโยบายปัจจุบัน ไม่มีนวัตกรรมใหม่เป็นระบบ	คงที่/ลดเล็กน้อย	ชนบทพอตัว เมืองอ่อนแอ ช่องว่างรุ่นขยาย
C — วิกฤต	ไม่แก้โดดเดี่ยว ดิจิทัลไร้คุณภาพ ผู้สูงอายุถูกทิ้ง	ลด 10–20%	วิกฤตพันธะสังคม ซึมเศร้าเพิ่ม ชุมชนอ่อนแอ

1

NSO พัฒนาตัวชี้วัดการมีส่วนร่วมชุมชนแบบ Real-time Dashboard

การสำรวจสภาวะทางสังคมฯ ทำทุก 2 ปี ไม่ทันสถานการณ์ ควรพัฒนา Dashboard ระดับหมู่บ้าน/ตำบล อัปเดตรายปี สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจฯ ฉบับที่ 13 ที่ใช้ตัวชี้วัดจาก NSO เครื่องชี้ภาวะสังคม 2568

2

โครงการ Active Ageing Volunteer — แปลงผู้สูงอายุวัยต้น เป็นพลังชุมชน

ผู้สูงอายุ 60–69 ปี ราว 8 ล้านคน ยังแข็งแรงและมีประสบการณ์ ควรพัฒนาโปรแกรมอาสาสมัครสูงวัยเป็นระบบ ลดภาระ อสม. และสร้างพันธะสัมพันธ์ชุมชน

3

ยกระดับ e-Participation — จาก 49.6% สู่ 70%+ ภายในปี 2573

พัฒนาแพลตฟอร์มมีส่วนร่วมนโยบายท้องถิ่นแบบ Mobile-first เชื่อมต่อ อบต./เทศบาล สร้างการมีส่วนร่วมดิจิทัลที่มีผลจริง ไม่ใช่แค่รับทราบ

4

ขยาย SET Social Impact Model — เชื่อม SE กับ อบต./เทศบาล

นำโมเดล SET Social Impact GYM ขยายสู่ความร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พัฒนาวิสาหกิจชุมชนที่วัดผล SROI ได้ สร้างการมีส่วนร่วมที่มีรายได้และยั่งยืน

🌿 บทสรุปเชิงนโยบาย — การมีส่วนร่วม (Participation)

ข้อมูล NSO เครื่องชี้ภาวะสังคม 2568 ชี้ให้เห็นว่า การมีส่วนร่วม ในมิติที่ 4 "จิตสาธารณะ" ไม่ใช่แค่การ "เข้าร่วมกิจกรรม" แต่คือการ
"รู้สึกเป็นเจ้าของร่วม" ในชุมชนตนเอง ข้อมูล NSO เครื่องชี้ภาวะสังคม 2568 และ SET Social Impact GYM ปีที่ 8 (2567)
ยืนยันว่าไทยมีต้นทุนทางสังคมสูง แต่ยังต้องการ ระบบสนับสนุน ที่ทำให้คนทุกช่วงวัย ทุกพื้นที่ สามารถมีส่วนร่วมได้อย่างมีความหมาย

แหล่งข้อมูลอ้างอิงหลัก : NSO สำนักงานสถิติแห่งชาติ nso.go.th | SET ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย www.set.or.th | NESDC/สภาพัฒน์ — ภาวะสังคมไทยไตรมาส 4 ปี 2567 (แถลง 26 กุมภาพันธ์ 2568) | กระทรวงสาธารณสุข — จำนวน อสม. 1,090,000 คน ปี 2568 | สดช. สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ onde.go.th | กรมการพัฒนาชุมชน (พช.) — ข้อมูลชุมชน/หมู่บ้าน 74,000+ แห่ง 76 จังหวัด ปี 2567 | สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) — สภาองค์กรชุมชน 7,791 แห่ง 77 จังหวัด ปี 2567