ความเป็นธรรมในตลาดแรงงาน
ช่องว่างค่าจ้าง: ตัวชี้วัดความเป็นธรรมที่ยังรอการแก้ไข
15,882
บาท/คน/เดือน
ค่าจ้างแรงงานเฉลี่ยภาพรวม ไตรมาส 4 ปี 2568
▲ +0.02% YoY
52.4%
ของผู้มีงานทำ
แรงงานนอกระบบ 20.9 ล้านคน
ขาดความคุ้มครองตามกฎหมาย
ขาดความคุ้มครองตามกฎหมาย
⚠️ น่าเป็นห่วง
337 - 400
บาท/วัน
ค่าแรงขั้นต่ำ 2568 แตกต่างตามพื้นที่ ช่องว่างสูง
63 บาท
63 บาท
▼ เหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่
แม้ตลาดแรงงานไทยจะมีอัตราว่างงานต่ำเพียงร้อยละ 0.70 ในไตรมาส 4 ปี 2568 แต่ภายใต้ตัวเลขที่ดูน่าพอใจนี้ ซ่อนช่อง
ว่างค่าจ้างที่สะท้อนความไม่เป็นธรรมอย่างชัดเจน ระหว่างแรงงานในระบบกับนอกระบบ ระหว่างแรงงานทักษะสูงกับทักษะต่ำ
และระหว่างพื้นที่เศรษฐกิจหลักกับพื้นที่ห่างไกล ช่องว่างเหล่านี้ไม่เพียงกระทบรายได้ แต่ยังกัดเซาะ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ของผู้ใช้แรงงานที่ทำงานหนักเท่ากัน แต่ได้รับผลตอบแทนไม่เท่ากัน
ว่างค่าจ้างที่สะท้อนความไม่เป็นธรรมอย่างชัดเจน ระหว่างแรงงานในระบบกับนอกระบบ ระหว่างแรงงานทักษะสูงกับทักษะต่ำ
และระหว่างพื้นที่เศรษฐกิจหลักกับพื้นที่ห่างไกล ช่องว่างเหล่านี้ไม่เพียงกระทบรายได้ แต่ยังกัดเซาะ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ของผู้ใช้แรงงานที่ทำงานหนักเท่ากัน แต่ได้รับผลตอบแทนไม่เท่ากัน
ภาพรวมค่าจ้างแรงงาน
2568
แรงงานในระบบ
(ภาพรวม)
(ภาพรวม)
ค่าจ้างเฉลี่ย 15,912 บาท/เดือน
+1.1%
ลูกจ้างภาคเอกชน
ค่าจ้างเฉลี่ย 14,370 บาท/เดือน
+2.4%
แรงงานอาชีพอิสระ
(นอกระบบ)
(นอกระบบ)
ค่าจ้างเฉลี่ย 15,837 บาท/เดือน
-1.5%
ภาพรวมทุกสถานภาพ
ค่าจ้างเฉลี่ย 15,882 บาท/เดือน
+0.02%
ช่องว่างค่าจ้าง :
ในระบบ VS. นอกระบบ
20.9 ล้าน
แรงงานนอกระบบ (ปี 2568) คิดเป็น 52.4%
ของผู้มีงานทำทั้งหมด — มากกว่าแรงงาน
ในระบบ
ของผู้มีงานทำทั้งหมด — มากกว่าแรงงาน
ในระบบ
NSO, สำรวจแรงงานนอกระบบ 2568
70.9%
ของแรงงานนอกระบบที่ประสบปัญหาจากการ
ทำงาน เรื่องค่าตอบแทนต่ำ ไม่ตรงสัญญา
ทำงาน เรื่องค่าตอบแทนต่ำ ไม่ตรงสัญญา
NSO, สำรวจแรงงานนอกระบบ 2568
74.9%
สัดส่วนแรงงานนอกระบบในภาคตะวันออก
เฉียงเหนือ — สูงสุดในประเทศ สะท้อน
ความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่
เฉียงเหนือ — สูงสุดในประเทศ สะท้อน
ความเหลื่อมล้ำเชิงพื้นที่
NSO, สำรวจแรงงานนอกระบบ 2568
+10%
สศช. ประเมินว่าค่าแรงขั้นต่ำ 300 บาท
ช่วยดันค่าจ้างที่แท้จริงเพิ่มขึ้น แต่ต้นทุน
SME พุ่งถึง 65%
ช่วยดันค่าจ้างที่แท้จริงเพิ่มขึ้น แต่ต้นทุน
SME พุ่งถึง 65%
NSO, สำรวจแรงงานนอกระบบ 2568
ช่องว่างค่าจ้าง
ตามระดับทักษะ
⚠️ ทักษะแรงงานยังไม่ตอบโจทย์เศรษฐกิจใหม่
— กดดันค่าจ้างระยะยาว
— กดดันค่าจ้างระยะยาว
- สศช. รายงานว่าช่องว่างระหว่างค่าจ้างแรงงานกับ GDP มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น เนื่องจากแรงงานส่วนใหญ่ยังมีทักษะไม่สูง ผลสำรวจ ASAT ยืนยันว่าเยาวชน และวัยแรงงานไทยจำนวนมากมีทักษะต่ำกว่าเกณฑ์
- แรงงานทักษะสูง (ปริญญาตรีขึ้นไป) → ค่าจ้างสูงกว่าค่าเฉลี่ยอย่างมีนัยสำคัญ
- แรงงานทักษะปานกลาง (งานซ้ำๆ) → เสี่ยงถูก AI ทดแทน ค่าจ้างปรับได้น้อย
- แรงงานไม่มีทักษะ/ภาคเกษตร → รายได้อิงค่าแรงขั้นต่ำ เข้าถึงระบบคุ้มครอง ได้จำกัด
แรงงาน
กับความไม่มั่นคงในยุค AI
26%
ของแรงงานในระบบกังวลว่าจะตกงานในอีก 6
เดือนข้างหน้า จากผลกระทบของ AI และการ
ปรับโครงสร้างธุรกิจ
เดือนข้างหน้า จากผลกระทบของ AI และการ
ปรับโครงสร้างธุรกิจ
สศช., ภาวะสังคมไทย Q4/2568
FDI
การลงทุนจากต่างประเทศยังสร้างงานคุณภาพสูงได้จำกัด เพราะแรงงานไทยขาดทักษะตรง กับอุตสาหกรรมใหม่
สศช., ภาวะสังคมไทย Q4/2568
18.1%
ผู้ว่างงานที่ถูกนายจ้างเลิก/หยุด/ปิดกิจการ เพิ่มขึ้นใน Q4/2568 — กลุ่มเดียวที่เพิ่มสวน ทางแนวโน้ม
สศช., ภาวะสังคมไทย Q4/2568
0.70%
อัตราว่างงาน Q4/2568 — ต่ำมาก แต่ซ่อน ปัญหา 'ว่างงานแฝง' และ 'รายได้ต่ำกว่า ศักยภาพ'
สศช., ภาวะสังคมไทย Q4/2568
ข้อเสนอเชิงนโยบาย
ลดช่องว่างค่าจ้างอย่างยั่งยืน
🎯 แนวทางลดช่องว่างค่าจ้างที่ยั่งยืน
- ยกระดับทักษะแรงงาน — ลงทุนใน Upskilling/Reskilling โดยเฉพาะแรงงานทักษะปานกลาง ที่เสี่ยงต่อ AI
- ขยายความคุ้มครองแรงงานนอกระบบ — เร่งจัดสวัสดิการและหลักประกันทางสังคม
ให้ครอบคลุม 20.9 ล้านคน - ลดช่องว่างค่าแรงเชิงพื้นที่ — ทบทวนเกณฑ์กำหนดค่าแรงขั้นต่ำให้สะท้อนค่าครองชีพจริง
- ส่งเสริม FDI คุณภาพสูง — กำหนดเงื่อนไขที่ต้องสร้างงานมีคุณภาพและถ่ายทอดทักษะ ให้แรงงานไทย
- บังคับใช้กฎหมายแรงงานอย่างจริงจัง — เพิ่มการตรวจสอบการจ่ายค่าจ้างและสวัสดิการ ให้ครบถ้วน
มุมมองด้านความเป็นธรรม
ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
🌿 ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ กับความเป็นธรรมด้านค่าจ้าง
หลักการ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ตั้งอยู่บนแนวคิดว่า มนุษย์ทุกคนมีคุณค่าโดยกำเนิดและสมควรได้รับการปฏิบัติอย่างเสมอภาค ในบริบทตลาดแรงงาน ศักดิ์ศรีนี้ถูกสะท้อนผ่าน "ค่าจ้างที่เป็นธรรม" ค่าตอบแทนที่สอดคล้องกับภาระงานและความพยายาม โดยไม่ถูกกีดกันเพราะสถานะ ภูมิภาค หรือการขาดโอกาส เมื่อแรงงานนอกระบบ 20.9 ล้านคน ต้องเผชิญกับค่าตอบแทนต่ำ ไม่มีสวัสดิการ และการคุ้มครองที่ไม่เพียงพอ สิ่งที่สูญเสียไปไม่ใช่เพียงรายได้ แต่คือ ความรู้สึกว่าตนเองมีคุณค่าและได้รับการนับถือ นั่นคือแก่นของศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ที่สังคมต้องร่วมกันปกป้อง
แหล่งข้อมูลอ้างอิง:
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). ภาวะสังคมไทย ไตรมาส 4 ปี 2568. กุมภาพันธ์ 2569. www.nesdc.go.th
| สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). ภาวะสังคมไทย ไตรมาส 3 ปี 2568. พฤศจิกายน 2568. www.nesdc.go.th
| สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). ภาวะสังคมไทย ไตรมาส 2 ปี 2568. สิงหาคม 2568. www.nesdc.go.th
| สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.). ภาวะสังคมไทย ไตรมาส 1 ปี 2567. www.nesdc.go.th
| สำนักงานสถิติแห่งชาติ (NSO). รายงานการสำรวจแรงงานนอกระบบ พ.ศ. 2568. www.nso.go.th
| สำนักงานสถิติแห่งชาติ (NSO). สำรวจภาวะการทำงานของประชากร ไตรมาส 3 พ.ศ. 2568. www.nso.go.th
| กระทรวงแรงงาน. ประกาศคณะกรรมการค่าจ้าง เรื่อง อัตราค่าจ้างขั้นต่ำ ฉบับที่ 13. มีผล 1 ม.ค. 2568. www.mol.go.th