คุณภาพบริการภาครัฐ
ระยะเวลา ความพึงพอใจ และจริยธรรมในการทำงาน
รางวัลเลิศรัฐ 2567: 1,883 ผลงาน 229 รางวัล
CPI 2568 : 33 คะแนน (#116/182) ต่ำสุด 13 ปี
ผลงานส่งสมัครรางวัลเลิศรัฐ 2567
1,883
ได้รับรางวัล 229 รางวัล
ก.พ.ร. ปีงบประมาณ 2567
บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล (DBD)
90%
เป้าหมาย 100% ภายในปี 2570
ประหยัด 7,000 ล้านบาท/ปี
คะแนน CPI 2568 (จาก 100)
33
อันดับ 116/182 ประเทศทั่วโลก
ต่ำสุดนับตั้งแต่ปี 2555
ภาครัฐไทยลงทุนพัฒนาคุณภาพบริการอย่างต่อเนื่อง ผ่านกลไกรางวัลเลิศรัฐ PMQA 4.0 และการยกระดับสู่ e-Service แต่ผลการสำรวจระดับสากล ทั้ง CPI และ B-READY ของธนาคารโลก ยังสะท้อนว่าปัญหาจริยธรรมการทำงาน ระยะเวลาบริการ และความโปร่งใส คือโจทย์ที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะในระดับปฏิบัติการและหน่วยงานท้องถิ่น
Timeline
ดัชนีรับรู้การทุจริต (CPI) ไทย ย้อนหลัง 2556-2568
CPI ประเทศไทย (คะแนนจาก 100) — Transparency International
= ต่ำสุดในรอบ 13 ปี · อันดับ 116/182 · ที่มา: Transparency International CPI 2025
35 คะแนน
2556
38 คะแนน
2557
38 คะแนน
2558
35 คะแนน
2559
37 คะแนน
2560
36 คะแนน
2561
37 คะแนน
2562
36 คะแนน
2563
35 คะแนน
2564
36 คะแนน
2565
35 คะแนน
2566
34 คะแนน
2567
33 คะแนน
2568
Comparison: CPI อาเซียน 2568 เปรียบเทียบ
ประเทศ
คะแนน CPI 2568
อันดับโลก
สิงคโปร์
#3
มาเลเซีย
#54
เวียดนาม
#81
อินโดนีเซีย
#109
ไทย
#116
ฟิลิปปินส์
#121
และ
ITA 2568
ระยะเวลาบริการ
ITA 2568
ผลคะแนนภาพรวมและระดับกรม (ป.ป.ช.)
ผลคะแนนภาพรวมและระดับกรม (ป.ป.ช.)
คะแนนภาพรวมทุกหน่วยงาน
93.82 คะแนน
หน่วยงานผ่านเกณฑ์ (≥ 85 คะแนน)
7,832 แห่ง (94.17%)
หน่วยงานเข้าร่วมประเมินทั้งหมด
8,317 หน่วยงาน
8,317 หน่วยงาน
ระยะเวลาบริการภาครัฐ
(e-Service)
(e-Service)
ใบอนุญาตธุรกิจต่างชาติ (Fast-Track)
ภายใน 30วัน
ระบบ Digital Service DBD (2567)
80+ หน่วยงาน
ประหยัดต้นทุนได้ต่อปี: ~7,000 ล้านบาท
เป้าบริการดิจิทัลครบ 100%: ภายในปี 2570
มิติความพึงพอใจการบริการภาครัฐ (ITA EIT)
ผลประเมิน ITA มุมมองผู้รับบริการ (EIT) ตัวอย่างมิติสำคัญ
มิติการประเมิน EIT
ระดับความพึงพอใจ
สถานะ
ความสุภาพ
/อัธยาศัยเจ้าหน้าที่
สูง
ความเหมาะสมการแต่งกาย
สูง
ความเอาใจใส่ & กระตือรือร้น
ปานกลาง
ความรวดเร็วการให้บริการ
ปรับปรุง
ความโปร่งใสขั้นตอน
ปรับปรุง
การตอบข้อกังวล/ข้อร้องเรียน
ต้องแก้ไข
Comparison
ระบบประเมินคุณภาพบริการ
ระบบประเมินคุณภาพบริการ
| ระบบ/เครื่องมือ | ผู้รับผิดชอบ | โฟกัส | ผล 2567 / 68 | สถานะ |
|---|---|---|---|---|
| รางวัลเลิศรัฐ | ก.พ.ร. | นวัตกรรมบริการ/มีส่วนร่วม | 229 รางวัล | ดี |
| PMQA 4.0 | ก.พ.ร. | คุณภาพการบริหารจัดการ | ปรับกรอบ 2569-70 | พัฒนา |
| ITA (ระดับกรม) | ป.ป.ช. | คุณธรรม/ความโปร่งใส | เฉลี่ย 93.82 คะแนน | ผ่านเกณฑ์ |
| ITA (ระดับอำเภอ/ตำบล) | ป.ป.ช. | คุณธรรม/ความโปร่งใส | บางหน่วย < 85 คะแนน (ต้องปรับปรุง) | ผสม |
| CPI | IT/ป.ป.ช. | ภาพรวมทุจริต/โปร่งใส | 33 คะแนน / #116 | ต่ำสุด 13 ปี |
| B-READY (ธนาคารโลก) | ก.พ.ร. | สภาพแวดล้อมธุรกิจ/บริการรัฐ | อยู่ระหว่างพัฒนา | กำลังยกระดับ |
ปัจจัยเชิงโครงสร้างที่กระทบคุณภาพบริการ
1
2
3
4
5
| ปัจจัย | หลักฐาน/ข้อมูล | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| ช่องว่างภาคปฏิบัติ |
ITA ระดับกรมผ่านเกณฑ์ แต่ตำรวจบางหน่วย 84.39 (ต้องปรับปรุง) |
บริการหน้างานยังมีปัญหาแม้นโยบายดี |
| ดิจิทัลยังไม่ครบ |
DBD ทำได้ 90% แต่ไม่ 100% ยังอีก 3 ปี (2570) |
บริการบางส่วนยังล่าช้า ไม่ตอบโจทย์ |
| CPI ไม่ขยับ | 33 คะแนน ลดลงต่อเนื่อง 13 ปี (37→33) | ความเชื่อมั่นนักลงทุน/ ประชาชนระดับสากลลดลง |
| การตอบสนองช้า |
EIT: ด้านตอบข้อกังวล/ ร้องเรียนต่ำสุด (~60%) |
ความพึงพอใจลดลง แม้บุคลากรแต่งกายดี |
| ข้อกฎหมายล่าช้า |
บางระบบต้องแก้กฎหมายเพื่อใช้ SMS แทนไปรษณีย์ |
เทคโนโลยีพร้อม แต่กฎหมายยังตามไม่ทัน |
วิเคราะห์เชิงลึก: Cross-Analysis NSO × ก.พ.ร. × ป.ป.ช. × TI
ระบบประเมินภายใน (ITA/PMQA) ให้คะแนนสูง แต่ CPI ซึ่งวัดจากมุมมองภายนอก กลับต่ำต่อเนื่อง สะท้อนช่องว่างระหว่างการรับรู้ในและนอกองค์กร
แรงงานภาครัฐไทยมีชั่วโมงทำงานสูง (NSO) แต่ผลผลิตต่อชั่วโมงในด้านบริการยังไม่สอดคล้อง ปัญหาคือวินัยเชิงคุณภาพ ไม่ใช่ปริมาณ
e-Service ลดขั้นตอนได้จริง แต่ขึ้นอยู่กับหน่วยงานที่นำไปใช้จริง การปฏิบัติตามไม่สม่ำเสมอข้ามหน่วยงาน
ITA 2568 ภาพรวม 93.82 คะแนน อันดับ 1 ระดับกรม 99.81 คะแนน และหน่วยงานที่ต้องพัฒนายังมีอยู่ (ต่ำกว่า 85) ชี้ให้เห็น ความเหลื่อมล้ำด้านธรรมาภิบาลภายในภาครัฐ
B-READY ของธนาคารโลกเริ่มประกาศผลปี 2568 ก.พ.ร. ใช้เป็นกรอบในการขับเคลื่อน แต่ต้องลดขั้นตอนอนุมัติ/อนุญาตที่ยังยาวอยู่
ข้อเสนอเชิงนโยบาย
1
ผูกโยง ITA กับผลตอบแทน หรือ ความก้าวหน้าของเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการ ไม่ใช่เพียงรายงานระดับองค์กร
2
เร่งแก้ไขกฎหมายและระเบียบที่เป็นอุปสรรค e-Service เช่น การยอมรับ SMS หรือ อีเมลแทนหนังสือราชการ
3
สร้างระบบติดตาม CPI เชิงรุก วิเคราะห์แหล่งข้อมูลทั้ง 9 แหล่งรายปี เพื่อระบุจุดอ่อนเฉพาะเจาะจง
4
จัดทำมาตรฐานระยะเวลาบริการ SLA ระดับกรม ให้โปร่งใสและตรวจสอบได้ โดยประชาชน เชื่อมกับ B-READY
5
ส่งเสริมจริยธรรมการทำงานผ่านหลักสูตร คุณธรรม (ศูนย์คุณธรรม) ร่วมกับ PMQA เชื่อมตัวชี้วัดคุณธรรม
ข้อสังเกต : จริยธรรมการทำงานกับคุณภาพบริการ
คุณภาพบริการภาครัฐไม่อาจแยกออกจากจริยธรรมการทำงานของบุคลากรรัฐ การที่เจ้าหน้าที่มีความซื่อสัตย์ ตรงต่อเวลา เอาใจใส่ และรับผิดชอบต่อผู้รับบริการ คือรากฐานที่ทำให้ระบบดิจิทัลและนโยบายต่างๆ มีความหมายในชีวิตของประชาชน ข้อมูล CPI และ ITA ตอกย้ำว่าการพัฒนาเชิงระบบต้องมาพร้อมกับการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่มีคุณธรรม
แหล่งข้อมูลอ้างอิง:
- สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) — รางวัลเลิศรัฐ 2567 (รางวัลปี 2568 ยังไม่ประกาศ), กรอบประเมินปฏิบัติราชการ 2569-70 · opdc.go.th
- สำนักงาน ป.ป.ช. — ผลคะแนน ITA ปีงบประมาณ 2568 (ภาพรวม 93.82 คะแนน, ตำรวจ) · itas.nacc.go.th
- Transparency International — Corruption Perceptions Index (CPI) 2025 · transparency.org
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — Digital Service 2568, ประหยัดต้นทุน 7,000 ล้านบาท/ปี · dbd.go.th
- สำนักงานสถิติแห่งชาติ (NSO) — การสำรวจแรงงาน ปี 2568 · nso.go.th
- ธนาคารโลก — B-READY, Thailand Economic Monitor 2025 · worldbank.org