ศูนย์กลางข้อมูลสารสนเทศด้านคุณธรรม

การขาด ลา มาสาย:

สัญญาณเตือนวินัยตนเองในองค์กรไทย

แรงงานนอกระบบ 52.4% · ละเว้นหน้าที่
2,189 ล้านบาท/ปี · CPI อันดับ 116 / 182

11,662

เรื่องร้องเรียน ปี 2567 (ป.ป.ช.)

เพิ่มขึ้น +26% · มูลค่าเสียหาย 11,834 ล้านบาท · ละเว้นหน้าที่ 18.5%

⚠️ สำนักงาน ป.ป.ช. 2567

52.4%

สัดส่วนแรงงานนอกระบบ ปี 2568 (NSO)

20.9 ล้านคน ไม่มีระบบ HR · ทำงานไม่เต็มเวลา 5.93 ล้าน · 47.5 ชม./สัปดาห์

📊 สำนักงานสถิติแห่งชาติ 2568

33

คะแนน CPI ปี 2568 (Transparency International)

อันดับ 116 / 182 ประเทศ · ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยโลก (42) · ต่ำสุดในรอบ 13 ปี

↓ ลดลง 1 คะแนนจากปีก่อน

สถิติ ป.ป.ช. เผยว่า "การละเว้นหน้าที่" สร้างความเสียหาย 2,189 ล้านบาท คิดเป็น 18.5% ของมูลค่าทุจริตทั้งหมก — ขณะที่แรงงานไทยกว่า 52.4% ยังอยู่นอกระบบ
ไม่มีกรอบวินัยการทำงานที่ชัดเจน และ CPI ไทยตกต่ำสุดในรอบ 13 ปี ที่ 33 คะแนน สะท้อนว่าเส้นทางจากการขาดงานบ่อยสู่ทุจริตเชิงโครงสร้างไม่ได้ไกลอย่างที่คิด

ข้อมูลสถิติ ป.ป.ช. : มูลค่าทุจริตแยกตามประเภท

ปีงบประมาณ 2566

9,254

เรื่องร้องเรียน · มูลค่ารวม 26,247 ล้านบาท

การจัดซื้อจัดจ้าง

13,391 ล้าน (51.0%)

ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ

8,786 ล้าน (33.5%)

ยักยอก/เบียดบัง

1,899 ล้าน (7.2%)

ปีงบประมาณ 2567

11,662

เรื่องร้องเรียน · มูลค่ารวม 11,834 ล้านบาท

รับดำเนินการ

3,388 เรื่อง

ละเว้นหน้าที่

2,189 ล้าน (18.5%)

เพิ่มจากปีก่อน

+26% (+2,408 เรื่อง)

สัดส่วนมูลค่าทุจริตตามประเภท

ปีงบประมาณ 2566

การจัดซื้อจัดจ้าง

13,391 ล้านบาท

51.0%

ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ

8,786 ล้านบาท

33.5%

ยักยอก/เบียดบัง

1,899 ล้านบาท

7.2%

ละเว้นหน้าที่ (2567)

2,189 ล้านบาท

18.5%

"ปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ"

8,786 ล้านบาท ตรงกับปัญหาวินัยเชิงพฤติกรรม —
เริ่มต้น จากการขาดวินัยตนเอง

โครงสร้างแรงงานไทย

vs

วินัยการทำงาน (NSO 2568)

👷 กำลังแรงงานและการจ้างงาน Q3/2568

กำลังแรงงานรวม

40.20 ล้านคน

แรงงานนอกระบบ

20.9 ล้าน

52.4%

กำลังแรงงานรวม

0.37 ล้าน

0.8%

ที่มา: NSO ไตรมาส 3/2568

⏱️ ชั่วโมงทำงาน vs วินัยการทำงาน

ชั่วโมงทำงาน 2568

47.5 ชม./สัปดาห์

มาตรฐาน ILO

40

ทำงาน 35 ชม.

5.93 ล้าน

15%

ทำงานยาวเกินมาตรฐาน +7.5 ชม./สัปดาห์ → เสี่ยง Burnout

โครงสร้างแรงงานในระบบ

vs

นอกระบบ ปี 2568

สัดส่วน

แรงงานในระบบ

vs

นอกระบบ

— ผลต่อวินัยการทำงาน

ในระบบ 47.6%
(18.9 ล้านคน)

นอกระบบ 52.4%
(20.9 ล้านคน)

แรงงานในระบบ: มีระบบ HR กำกับวินัย สิทธิ์ประกันสังคม สัญญาจ้างงาน

แรงงานนอกระบบ: ไม่มีกรอบวินัย ไม่มีระบบบันทึกการขาดงาน ส่วนใหญ่อยู่ภาคเกษตร/ค้าปลีกรายย่อย

เปรียบเทียบดัชนี CPI กับประเทศในภูมิภาค

(Transparency International 2568)

ประเทศ	คะแนน CPI	เทียบไทย
เดนมาร์ก	89	2.7 เท่า
สิงคโปร์	84	2.5 เท่า
มาเลเซีย	52	1.6 เท่า
ค่าเฉลี่ยโลก	42	1.3 เท่า
เวียดนาม	41	1.2 เท่า
ไทย	33	-

ห่วงโซ่วินัย :

จากโต๊ะทำงานสู่ดัชนีโลก

ขาด ลา มาสาย

วินัยส่วนบุคคลเสื่อม

ละเว้นหน้าที่

2,189 ล้าน/ปี

เปิดช่องทุจริต

ขาดการกำกับดูแล

ความเสียหาย

11,662 เรื่อง/ปี

CPI ตกต่ำ

116/182 ต่ำสุด 13 ปี

ข้อมูลสำคัญ

0.8%

อัตราว่างงาน Q3/2568 (NSO)

ตัวเลขต่ำ แต่ซ่อนปัญหา — แรงงานนอกระบบ 52.4% และผู้ทำงานไม่เต็มเวลา 5.93 ล้านคน ไม่นับรวมในอัตราว่างงาน

18.5%

สัดส่วนการละเว้นหน้าที่ในมูลค่าทุจริต ปี 2567 (ป.ป.ช.)

2,189 ล้านบาท/ปี จากการที่เจ้าหน้าที่ละเลย หน้าที่ตามกฎหมาย ตรงกับปัญหาวินัยเชิง พฤติกรรม

+26%

การเพิ่มขึ้นของเรื่องร้องเรียน ป.ป.ช. ปี 2567

9,254 เรื่อง (2566) → 11,662 เรื่อง (2567) ประชาชนกล้าแจ้งมากขึ้น แต่ปัญหาเชิงโครง สร้างยังไม่ได้รับการแก้ไข

ไม่มี

ตัวชี้วัด Absenteeism Rate ระดับประเทศ

NSO ยังไม่มีการเก็บข้อมูลอัตราการขาดงาน อย่างเป็นระบบ ทำให้ขนาดปัญหาที่แท้จริง ยังไม่ทราบ

5 ปัจจัยเชิงโครงสร้าง:

ทำไมไทยถึงยังติดกับดักวินัย

ปัจจัย	หลักฐานจากข้อมูล	ผลที่ตามมา	ความเร่งด่วน
① แรงงานนอกระบบสูง	52.4% ไม่มีระบบ HR (NSO 2568)	ไม่มีการบันทึก	สูงมาก
② ชั่วโมงทำงานยาว	47.5 ชม./สัปดาห์ เกิน ILO	เสี่ยง Burnout → ขาดงานยาว	สูง
③ ระบบตรวจสอบอ่อน	ละเว้นหน้าที่ 2,189 ล้าน/ปี	ขาดงานไม่มีผลกระทบ	สูงมาก
④ วัฒนธรรมองค์กร	CPI 33/100 ต่ำสุด 13 ปี	ขาดตัวแบบที่ดี	สูง
⑤ ช่องว่างข้อมูล	ไม่มี Absenteeism Rate	แก้ไม่ตรงจุด	ปานกลาง

🔍 วิเคราะห์เชิงลึก:

ทำไม 'ขาดงาน' ถึงกลายเป็น 'ทุจริต'?

▸ กับดักแรงงานนอกระบบ: 52.4% ไม่มีระบบ HR กำกับวินัย ทำให้การขาดงาน และละเว้นหน้าที่เกิดขึ้นโดยไม่มีการบันทึกหรือตรวจสอบ

▸ ชั่วโมงงานยาวสวนทางกับวินัย: งานวิจัย ILO ยืนยันว่าชั่วโมงทำงานยาว สัมพันธ์กับ Burnout แรงงานไทย 47.5 ชม./สัปดาห์ เกินมาตรฐาน ILO ถึง 7.5 ชั่วโมง

▸ ห่วงโซ่ 'ละเว้นหน้าที่' สู่ทุจริต: ป.ป.ช. พบ 18.5% ของมูลค่าทุจริตปี 2567 มาจากการ 'ละเว้นหน้าที่' ซึ่งเริ่มต้นจากขาดวินัยในการปฏิบัติงาน

▸ CPI ต่ำสะท้อนวิกฤตเชิงโครงสร้าง: 33 คะแนน ต่ำสุด 13 ปี — ผู้เชี่ยวชาญ และนักลงทุนต่างประเทศยังไม่เชื่อมั่นระบบของไทย

▸ ช่องว่างข้อมูลขัดขวางการแก้ปัญหา: ไม่มี Absenteeism Rate ระดับประเทศ ทำให้วัดขนาดปัญหาที่แท้จริงไม่ได้

ข้อเสนอเชิงนโยบาย: ลดห่วงโซ่วินัย–ทุจริต

🎯 5 มาตรการสำคัญ จากประสบการณ์ประเทศ CPI สูง

1

พัฒนาตัวชี้วัด Absenteeism Rate ระดับประเทศ

NSO ควรเพิ่มตัวชี้วัดอัตราการขาดงานในการสำรวจภาวะการทำงาน
เพื่อสร้างฐานข้อมูลเปรียบเทียบระหว่างปีและระหว่างหน่วยงาน

2

เชื่อมข้อมูลวินัยแรงงานกับฐานข้อมูล ป.ป.ช.

ศึกษาความสัมพันธ์เชิงสถิติระหว่างอัตราการขาดงานในหน่วยงานรัฐ
กับการละเว้นหน้าที่ เพื่อระบุหน่วยงานเสี่ยงก่อนเกิดความเสียหาย

3

ปรับสมดุลชั่วโมงทำงาน

กระทรวงแรงงานควรผลักดันนโยบาย Work-Life Balance อย่าง
จริงจัง เพื่อลดความเสี่ยง Burnout ที่นำไปสู่การขาดงานระยะยาว

4

ขยายระบบคุ้มครองแรงงานนอกระบบ

นำแรงงาน 52.4% เข้าสู่ระบบผ่านประกันสังคมมาตรา 40
เพื่อสร้างกรอบวินัยการทำงานอย่างยั่งยืน

5

กำหนดเป้า CPI 50 คะแนน ผ่านการพัฒนา
วินัยองค์กร

ป.ป.ช. ตั้งเป้า 50 คะแนนตามแผนแม่บท ศูนย์คุณธรรมควรสื่อสารว่า
'วินัยตนเองในที่ทำงาน' คือฐานรากสำคัญของเป้าหมายนี้

🌱 ข้อสังเกต: วินัย & ความรับผิดชอบ

วินัยการทำงานไม่ใช่เรื่องของการ 'ไม่ขาดงาน' เพียงอย่างเดียว แต่คือ 'วินัยในการรับผิดชอบต่อหน้าที่' — การตั้งใจทำงานอย่างมีคุณภาพ
ซื่อสัตย์ต่อเวลา และไม่ละเว้นสิ่งที่พึงกระทำ ขณะเดียวกัน 'ความรับผิดชอบของระบบ' คือหน้าที่ขององค์กรและภาครัฐที่ต้องสร้าง
สภาพแวดล้อมที่ยุติธรรม — ไม่ใช่แค่นับวันลา แต่สร้างวัฒนธรรมที่คนอยากมาทำงาน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง: [1] สำนักงานสถิติแห่งชาติ (NSO) — รายงานการสำรวจภาวะการทำงาน ไตรมาส 3/2568 | nso.go.th [2] NSO — สำรวจภาวะการทำงานของประชากร เดือนมีนาคม 2568 | nso.go.th [3] NSO — การสำรวจแรงงานนอกระบบ พ.ศ. 2568 (เผยแพร่ พ.ย. 2568) | nso.go.th [4] สำนักงาน ป.ป.ช. — รายงานสถิติปีงบประมาณ 2566-2567 | nacc.go.th [5] Transparency International — Corruption Perceptions Index 2024 (เผยแพร่ ก.พ. 2568) | transparency.org/cpi [6] สำนักงาน ก.พ. (OCSC) — ระเบียบการลาและวินัยข้าราชการ | ocsc.go.th